Viêm xoang là tình trạng viêm niêm mạc xoang phổ biến, ảnh hưởng đến hàng triệu người mỗi năm, đặc biệt trong thời tiết giao mùa. Bên cạnh phương pháp điều trị hiện đại, nhiều người tìm hiểu thêm về y học cổ truyền như một hướng chăm sóc sức khỏe bổ trợ. Bài viết chia sẻ một số kiến thức tham khảo về viêm xoang và các phương pháp dân gian được lưu truyền.
Viêm xoang là gì?
Xoang là những hốc rỗng nằm bên trong xương mặt, thông với khoang mũi qua các lỗ nhỏ. Viêm xoang xảy ra khi niêm mạc lót bên trong xoang bị viêm, phù nề, gây tắc nghẽn lỗ thông và ứ đọng dịch. Bệnh được chia thành hai dạng chính: viêm xoang cấp tính (kéo dài dưới 4 tuần) và viêm xoang mãn tính (trên 12 tuần).
Nguyên nhân thường gặp bao gồm nhiễm virus hoặc vi khuẩn đường hô hấp, dị ứng theo mùa, polyp mũi, lệch vách ngăn mũi và ô nhiễm không khí. Người có hệ miễn dịch yếu hoặc sống trong môi trường nhiều bụi, ẩm mốc cũng có nguy cơ cao hơn.
Nhận biết triệu chứng viêm xoang
Một số dấu hiệu thường gặp khi bị viêm xoang:
- Nghẹt mũi kéo dài, khó thở bằng mũi;
- Chảy dịch mũi màu vàng hoặc xanh, có thể chảy xuống cổ họng;
- Đau, tức hoặc cảm giác nặng quanh vùng mắt, má, mũi, trán;
- Đau đầu âm ỉ, tăng khi cúi người về phía trước;
- Giảm hoặc mất khứu giác tạm thời;
- Ho nhiều về đêm, đặc biệt khi nằm.
Triệu chứng thường nặng hơn vào buổi sáng sớm hoặc khi thời tiết thay đổi đột ngột.
Y học cổ truyền nhìn nhận viêm xoang như thế nào?
Trong y học cổ truyền, tình trạng tương tự viêm xoang được gọi là Tỵ Uyên (mũi chảy nhiều dịch), phát sinh do phong nhiệt hoặc phong hàn xâm nhập kết hợp với tỳ vị suy yếu. Quan điểm Đông y chú trọng điều hòa khí huyết, tăng cường chính khí (sức đề kháng tự nhiên) để cơ thể tự cân bằng.
Một số bài thuốc cổ phương như Thương nhĩ tử tán (gồm thương nhĩ tử, tân di hoa, bạch chỉ, bạc hà) từng được ghi chép trong nhiều tài liệu Đông y cổ điển. Người bệnh muốn tìm hiểu nên được thăm khám bởi lương y có chuyên môn để được tư vấn phù hợp với thể trạng cụ thể.
Chăm sóc hỗ trợ tại nhà
Một số biện pháp được nhiều người áp dụng để hỗ trợ làm dịu triệu chứng viêm xoang:
- Rửa mũi bằng nước muối sinh lý: giúp làm sạch dịch nhầy, giảm nghẹt mũi; thực hiện 1–2 lần mỗi ngày.
- Xông hơi: hít hơi nước ấm (có thể thêm tinh dầu bạc hà hoặc sả) trong 10–15 phút giúp làm loãng dịch mũi.
- Uống đủ nước: giữ cơ thể đủ nước giúp dịch nhầy loãng hơn, dễ thoát ra ngoài.
- Kê cao gối khi ngủ: giảm ứ đọng dịch và cảm giác tức vùng xoang về đêm.
- Hạn chế tiếp xúc tác nhân dị ứng: khói thuốc, bụi mịn, phấn hoa, nấm mốc.
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Nên đến cơ sở y tế để thăm khám khi: sốt cao trên 38,5°C; đau đầu dữ dội hoặc đột ngột; thị lực thay đổi; sưng đỏ quanh mắt; triệu chứng kéo dài trên 10 ngày không có dấu hiệu cải thiện. Những biểu hiện này có thể cho thấy biến chứng cần can thiệp y tế kịp thời.
Bạn cũng có thể tham khảo thêm về cây xạ đen — một vị thuốc nam được dân gian quan tâm trong nhiều năm gần đây.
Bài viết chỉ mang tính chia sẻ kinh nghiệm và tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Hiệu quả có thể khác nhau tùy từng người.