Cây xạ đen là một vị thuốc nam được dân gian sử dụng lâu đời và những năm gần đây nhận được sự quan tâm của giới chuyên môn. Bài viết tổng hợp một số thông tin tham khảo về đặc điểm, công dụng theo kinh nghiệm dân gian và các dạng sản phẩm từ cây xạ đen.
Bài viết chỉ mang tính chia sẻ kinh nghiệm và tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Hiệu quả có thể khác nhau tùy cơ địa mỗi người.
Xạ đen là cây gì?
Xạ đen (còn gọi là cây bách giải) là cây thân gỗ, lá dày màu xanh lục hoặc xanh tím, khi phơi khô có mùi thơm đặc trưng. Cây được người Mường sử dụng từ lâu trong dân gian.
Cây phân bố ở vùng Đông Á – Đông Nam Á, nơi khí hậu núi cao; ở nước ta không có nhiều trong tự nhiên. Năm 1997, Giáo sư Lê Thế Trung là người đầu tiên nghiên cứu bài bản về loại cây này. Họ xạ có nhiều phân loài, phổ biến nhất là xạ đen và xạ vàng.
Công dụng theo kinh nghiệm dân gian
Theo kinh nghiệm dân gian và một số tài liệu Đông y, xạ đen được dùng với mong muốn hỗ trợ:
- Thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ chức năng gan;
- Hỗ trợ giấc ngủ, giảm mệt mỏi, suy nhược;
- Hỗ trợ tăng cường sức đề kháng.
Cần lưu ý: xạ đen không phải là thuốc và không thay thế thuốc chữa bệnh. Với các bệnh lý nghiêm trọng, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị của y học hiện đại và tư vấn của bác sĩ chuyên khoa.
Lưu ý khi sử dụng
- Không dùng cho trẻ em dưới 10 tuổi và phụ nữ có thai;
- Hạn chế rượu bia, thuốc lá; không dùng nước thuốc để qua đêm;
- Người có vấn đề về thận nên tham khảo ý kiến bác sĩ.
Khi dùng có thể gặp một số biểu hiện như đầy bụng, đi tiểu nhiều; hiếm gặp hơn là tụt huyết áp hay buồn ngủ.
Các dạng sản phẩm từ xạ đen
Trên thị trường có nhiều dạng sản phẩm từ xạ đen: lá và cành khô, trà thảo dược, dạng cao, hạt sấy khô và một số thực phẩm chức năng. Phổ biến nhất là xạ đen khô đóng gói 0,5 kg và 1 kg, thường dùng pha trà uống hằng ngày.
Lựa chọn sản phẩm xạ đen chất lượng
Khi mua xạ đen, nên ưu tiên sản phẩm rõ nguồn gốc, có thông tin sản xuất và bao bì đầy đủ; tránh hàng trôi nổi chưa kiểm chứng chất lượng. Với người có bệnh lý nền, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng. Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm công dụng của một số vị thuốc nam khác.
